Tagi

, , , , ,

Analizując sposób zagospodarowania przez człowieka chociażby jednej doby jego życia, dostrzegamy w niej pewne wspólne niemal wszystkim prawidłowości.

Swoje działania realizuje on w trzech obszarach: snu, pracy i wszystkich pozostałych, a na każde z nich przypada podobny zakres czasowy. Mając to na względzie, można dostrzec, że to właśnie praca wypełnia treścią życie człowieka dorosłego.

Poszukując przyczyn takiego stanu rzeczy A. H. Maslow (2010), wyróżnił dwie grupy potrzeb, które to niejako wymuszają na człowieku podejmowanie działań w kierunku znalezienia zatrudnienia. Należą do nich: potrzeba wynikająca z niedostatku, bądź też potrzeba rozwoju. W przypadku pierwszej, podjęcie zatrudnienia powoduje jej wygaśnięcie jak i zapobiega chociażby chorobie, zaś w przypadku drugiej, znalezienie pracy ją wzmacnia, jak i daje zdrowie i radość z działania. Potrzeba rozwoju sama w sobie nie zostanie nigdy zaspokojona, z racji faktu, że rozwój człowieka jest nieograniczony. Najlepszymi zatem motywami do podejmowania pracy powinny być właśnie te, które mają w swoim założeniu samorealizację, rozwijają autonomię, pobudzają do samodzielności i produktywności (Bąbka, 2004). Dlatego też, tak istotną rolę spełnia wybór zawodu, właściwy dla określonej osoby.

Pracę można określić, w jej ogólnym znaczeniu, jako działalność produkcyjną człowieka. Nie sprowadza się ona jednak dzisiaj do samej produkcji dóbr materialnych. Człowiek będąc istotą twórczą nie potrafi biernie obserwować otaczający go świat. Podejmowana aktywność jest warunkiem zaspokojenia potrzeb, poprzez aktywną czynność emocjonalną, fizyczną i umysłową. Przyczynia się do wytwarzania dóbr materialnych bądź kulturalnych, z których czerpią kolejne pokolenia, a które też jednocześnie stanowią miernik naszej osobowości i decydują o tym, czy dany człowiek wpisze się w jej historię. Dzięki tej twórczej roli staje się niejako nieśmiertelny, przez co wzrasta jego poczucie faktycznego sensu życia.

We współczesnych realiach, praca stanowi podstawowe źródło utrzymania, a jej utrata bądź brak zmienia system wartości człowieka. W procesie wykonywania swojej pracy, człowiek również kształtuje sam siebie, i stanowi ona szkołę dla jego woli i uspołecznienia. Ma ona zatem bardzo istotne znaczenie w kształtowaniu psychiki, odnosząc to do rodzaju gatunku ludzkiego, ale także oddziałuje na rozwój osobowości i bieg życia każdej jednostki.

Pozytywne rezultaty podejmowania pracy, to między innymi: rozwój kontaktów między ludzkich, przynależność do grupy w której panuje atmosfera właściwie wypełnianej roli z racji pełnionej funkcji i wzajemnego szacunku, satysfakcja wynikająca zaangażowania się w proces pracy i dostrzegania jej wyników (Turczak, 2009). W ten sam sposób praca wpływa na osoby sprawne, jak i niepełnosprawne, a jej rola wynika zarówno z cech danego człowieka, ale i kontekstu społecznego. Zdecydowana większość ludzi chciałaby pracować, choćby nawet nie musiała, z racji zapewnionego już bytu.

Praca w życiu jednostki może odgrywać różnorakie role. Przede wszystkim wpływa ona pozytywnie lub negatywnie na zdrowie fizyczne i psychiczne. Dodatnio oddziałuje na samopoczucie, gdy jest wykonywana w sprzyjających warunkach, zgodnie z zamiłowaniami jak i możliwościami, w przeciwnym wypadku ma wpływ negatywny, będąc źródłem frustracji, depresji bądź chorób.

Rodzaj wykonywanej pracy to niejednokrotnie też determinant budżetu czasu danej osoby, stylu życia, powiązań społecznych, kształtujący sposób myślenia, poglądy, przyjmowane wartości, dążenia i aspiracje (Dobrowolska, 1980).

Praca w życiu każdego człowieka stanowi istotny element jego społecznego funkcjonowania, jak również jest źródłem poziomu egzystencji materialnej. Spełnia ona trzy podstawowe funkcje: 1. Jednostkową, 2. Społeczną, 3. Kulturowo – cywilizacyjną.

„Wymienione funkcje wpływają na poziom adaptacji człowieka do zmieniających się warunków życia, w sposób który wyróżnia go w świecie istot żyjących na ziemi. Pozwala nie tylko na samo dostosowanie do środowiska, które zamieszkuje, ale również daje zdolność do czynnego przeobrażania, kreowania go. Mówimy wówczas, że wytwarza on, oraz intencyjnie pomnaża różnorodne, niezbędne mu dobra. Kreuje więc wartości: a. kulturalno – cywilizacyjne, b. społeczno – ekonomiczne, c. samorealizacyjne i osobotwórcze” (Kliś, Nieciuński 2011).

 Z powyższego wynika jednoznacznie, że praca to nie tylko środki finansowe, ale relacje międzyludzkie oraz nasze  myślenie o sobie samym. W czasach deficytu stanowisk pracy jest ona tym bardziej doceniana przez poszukujących zatrudnienia jak i piastujących już określone stanowisko. Te same prawidła dotyczą także osób z niepełnosprawnościami, które niejednokrotnie chciałyby na równych prawach ubiegać się o określone profesje. Mają one w swoim życiu do pokonania jeszcze jeden stopień trudności. Nie wiem, czy nie najwyższy z możliwych – pogodzić się ze stanem swojego ograniczenia i odnaleźć w społeczeństwie na każdej z płaszczyzn życia.

Advertisements