Tagi

, , , ,

Istnieje wiele źródeł motywujących nas do działania. Które z tych motywacji najczęściej skłaniają nasze dzieci do działania? Czy istnieje w tym względzie różnica między dziećmi pełnosprawnymi i niepełnosprawnymi? Pokrótce postaram się odpowiedzieć na te pytania, tym samym prosząc o refleksję i świadome wspieranie swoich pociech, tak aby po prostu im  „chciało się chcieć”.

Według Marii Ossowskiej: „motyw związany jest z działaniem celowym, które prowadzi do osiągnięcia zamierzonego celu”. Najwęższą interpretacją motywu jej zdaniem jest twierdzenie: „jakiś czyn posiada motyw tylko wtedy, gdy dana osoba rozważa różne alternatywy, a wybiera ten układ sytuacyjny, w którym występuje lub mieści się jego działanie”.

Czynniki pobudzające do podjęcia działania dzielimy na:

  1. Znajdujące się poza organizmem  = Podniety i sytuacje zewnętrzne tj. nagrody, kary, osoba nauczyciela, ocena szkolna.
  2. Czynniki tkwiące w organizmie  = Czynniki psychiczne tj. dążenia, pragnienia, uczucia, potrzeby.

Szerokie pojęcie motywacji brzmi: ”motywem jest wszelki czynnik wyznaczający czy współwyznaczający czyjeś zachowanie, wszystko, co pobudza do działania”.

Najczęściej spotykane motywacje wśród dzieci szkół powszechnych:

  1. Osoba nauczyciela, rodziców,
  2. Ocena szkolna,
  3. Ambicje osobiste,
  4. Nagroda lub kara,
  5. Praktyczna przydatność wiedzy w życiu, szkole i zawodzie,
  6. Zainteresowania i ciekawość,
  7. Wartości społeczne, moralne i ideowe.

Najczęściej na motywację do uczenia ma wpływ działania kilku czynników jednocześnie, które z czasem podlegają rozwojowi, kształtowaniu, przekształcaniu i utrwalaniu.

 

W stosunku do dzieci z upośledzeniem w stopniu lekkim można odnieść kilka twierdzeń:

  1.  dzięki odpowiedniej motywacji można podnieść efektywność działania upośledzonych umysłowo,
  2.  Stwierdza się zależność motywacji od procesów pobudzenia i hamowania charakterystycznych dla danej osoby,
  3. Istnieje konieczność podtrzymywania stanu pobudzenia motywacji przez społeczną aprobatę”.

 Analizując treść szczegółową motywów uczenia się dzieci z upośledzeniem umysłowym można podzielić je na:

  1. Pozytywne i negatywne
  2. Doraźne i perspektywiczne /pobudzające do działania przez dłuższy czas/
  3. Z myślą jedynie o sobie i społeczne.

Rodzaj motywu uwarunkowany jest: płcią, wiekiem, stopniem upośledzenia, klasą do której uczęszcza, stopniem możliwości przyswajania materiału, stosunkiem jaki ma do nauki szkolnej, środowiskiem /społecznym, szkolnym, klasowym, rodzinnym/. Jeśli chodzi o środow. Rodzinne to zależy od: tego czy jest to rodzina robotnicza czy inteligencka, Stosunku rodziców do dziecka, jego niepowodzeń szkolnych, ograniczonych możliwości, pozycji jaka wyznacza dziecku rodzina i jak patrzy na jego przyszłość, metod wychowawczych.

 Płaszczyzny pracy nauczyciela nad kształtowaniem motywów uczenia się:

  1. Budzić zainteresowania poszczególnymi przedmiotami nauczania,
  2. Współpraca szkoły z domem rodzinnym,
  3. Kształtować motywy uczenia się.

Kształtowanie pozytywnego stosunku do nauki poprzez:

  1. Poznanie przyczyn powstania niechęci do nauki,
  2. Likwidowanie trudności,
  3. Ustalanie rozmiaru braków i zaległości,
  4. Opracowanie sposobu ich likwidacji i wyrównania,
  5. Stosowanie zasady indywidualizacji /materiału nauczania, tempa pracy, wymagań, kryteriów oceny/,
  6. Zapewnienie sukcesu i przeżycie radości,
  7. Wyrabianie zainteresowań nauka szkolną,
  8. Właściwe urządzenie klasy lekcyjnej,
  9. Systematyczne uświadamianie uczniom celu i zadań lekcji, oraz korzyści wynikających z przyswojenia materiału,
  10. Pomoce dydaktyczne,
  11. Prace domowe /dostosowane do możliwości ucznia, związane z życiem codziennym, atrakcyjne, wymagające różnych form działania/,
  12. Ocenę pracy ucznia /stawianie realnych wymagań/,
  13. Zaspokojenie potrzeby przeżywania powodzenia, wiary we własne siły, i możliwości,
  14. Metody nauczania /upoglądowienie materiału nauczania, powiązanie treści z zainteresowaniami i potrzebami/,

 Praca nad kształtowaniem motywów polega na działaniach z:

  1. Dzieckiem lub grupą /gdy większość kieruje się motywami osobistymi i doraźnymi/, Należy otoczyć troską tych, którzy nie wiedzą po co się uczą,
  2. Likwidowaniu motywów negatywnych a utrwalaniu pozytywnych,
  3. Własnej postawie nauczyciela, i ucznia
  4. Współpracy z rodziną

 Jak wielkim i ważnym zagadnieniem w życiu dziecka, i nie tylko dziecka, jest proces motywowania. Ma to swoje zalety. Mamy w „czym” wybierać, aby działać stosownie do potrzeb i możliwosci naszych podopiecznych. Warto jednak pamiętać, że najskuteczniejsza motywacja to ta, która ma swoje źródło w samym dziecku.

Bibliografia:

Upośledzenie umysłowe – pedagogika, K.Kirejczyk, R.8

Reklamy