Tagi

, , , , , ,

 

          Artykuł ten stanowi kontynuację dotyczącego rozwoju psychoruchowego i jego wpływu na powstanie wad wymowy. Wiedza ta pozwala nam dorosłym w sposób świadomy wpływać na rozwój mowy naszych podopiecznych, jak i zapobiegać nieprawidłowościom w rozwoju komunikacji, indywidualizując swoje podejście w stosunku do problemu danego dziecka.

 Ogólne opóźnienie rozwoju umysłowego a zaburzenia mowy.

Praktyka psychologiczno – pedagogiczna wykazała, że zaburzenia mowy często współwystępują u dzieci z ogólnym opóźnieniem rozwoju umysłowego. Należy też zauważyć, że poszczególne stopnie niedorozwoju (…) są wyodrębniane m.in. ze względu na półap rozwojowy, jaki dziecko może osiągnąć w zakresie rozwoju mowy. Jednym z głównych symptomów oligofrenii jest w pierwszych latach życia – poza opóźnieniem ruchów lokomocyjnych i manipulacyjnych – właśnie późniejsze pojawienie się początków mowy.

[1] Może mieć tu miejsce sytuacja, gdy jednym z objawów opóźnienia rozwoju, spowodowanym przyczynami biologicznymi bądź społecznymi, będzie zaburzenie rozwoju mowy. Może też zdarzyć się, że zaburzenie rozwoju mowy może wtórnie przyczynić się do opóźnienia słowno – pojęciowego rozwoju dziecka (np. w niedosłuchu). Liczne badania dowodzą, że kształtowanie się coraz to wyższych form myślenia możliwe jest własnie dzięki mowie. U dzieci, u których z różnych powodów nie doszło do wykształcenia mowy, z reguły ogólny rozwój umysłowy w pewny stopniu bywa zaburzony.

 Zaburzenia funkcji słuchowych a zaburzenia mowy.

Należy również zwrócić uwagę na zaburzenia percepcji słuchowej, które mają niewątpliwy wpływ na opóźnienia rozwoju mowy, a w konsekwencji nawet pojawienia się formy bełkotu.

Niemniej ważnymi w rozwoju mowy są sprawnie funkcjonujące ośrodkowe struktury słuchowe, których funkcjonalność ulega zmianie wraz z wiekiem, i może także wykazywać opóźnienia w stosunku do wieku życia. Skutkuje to wówczas opóźnieniem rozwojowym w zakresie analizy i syntezy sukcesywnych układów dźwiękowych, czyli zaburzenia w funkcjonowaniu procesów będących podstawą rozumienia mowy i jej nadawania. Problemy tego rodzaju mogą przyczyniać się do zaburzeń w rozwoju mowy i wymowy, nawet przy braku ubytków w zakresie słyszalnośći dźwięków.

Zaburzenia sprawności motorycznej a zaburzenia mowy.

Nieprawidłowy rozwój mowy może współwystę pować również z zaburzeniami rozwoju ruchowego. Zaliczyć tu należy różnego rodzaju zaburzenia motoryki artykulacyjnej (gorsza motoryczna sprawność mięśni artykulacyjnych bądź zaburzenia czucia kinestetycznego w obrębie sfery artykulacyjnej). Zaburzenia w zakresie rozwoju mowy mogą także współwystępować na tle ogólnie obniżonej sprawności motorycznej dziecka. Zauważa się zatem, że zaburzenia mowy o charakterze kinetyczno – kinesteycznym mogą współwystępować z innymi zaburzeniami rozwoju ruchowego dziecka o różnym nasileniu i zakresie.[2] Najczęściej u dzieci u kórych rozpoznaje się zaburzenia mowy, spotyka się wycinkowe  opóźnienie rozwoju ruchowego, a mianowicie obniżoną sprawność manualną.

Zaburzenia procesu lateralizacji a zaburzenia mowy.

Liczne badania zwracaja uwagę na związek zaburzeń w procesie lateralizacji z zaburzeniami mowy takimi jak jąkanie czy też opóźniony jej rozwój. Pojawiały się one gdy:

–        u dzieci leworęcznych oko prawe dominowało nad lewym, a u praworęcznych lewe nad prawym,

–        gdy dzieci leworęczne przymusowo przestawiano na używanie ręki prawej,

–        lateralizacja była słaba bądź nieustalona.

Należy zatem jednoznacznie stwierdzić, że rozwój ogólnej sprawności ruchowej wpływa na rozwój mowy, że na odwrót – opóźnienie w chodzeniu, samodzielnym ubieraniu się łączy się najczęściej z opóźnieniem w mowie i różnymi jej zaburzeniami.[3]


[1]     H. Spionek, Zaburzenia rozwoju uczniów a niepowodzenia szkolne, PWN, Warszawa 1985, s. 173

[2]     H. Spionek, Zaburzenia rozwoju uczniów a niepowodzenia szkolne, PWN, Warszawa 1985, s. 177

[3]     L. Kaczmarek, Nasze dziecko uczy się mowy, W L, Lublin 1966, s. 158

Reklamy