Tagi

, , , ,

Oczywistym dla nas jest fakt, że od rodzaju i stopnia niepełnosprawności uzależniona jest ocena jakości życia danej osoby. Jak to dokładnie wygląda, i co ma szczególne znaczenie dla osób z różnymi rodzajach niepełnosprawności, pozwolę sobie przedstawić poniżej.

 Wymiary, w których rozpatruje się zagadnienie jakości życia obejmują jej obszar:

  1. Subiektywny – stanowiący wewnętrzny obraz stopnia zadowolenia, zależny od cech osobowościowych jak i charakterologicznych,
  2. Obiektywny – w którym bada się obszary takie jak: standard życia, warunki materialno – bytowe, posiadaną niepełnosprawność. Są to czynniki, które mogą mieć wpływ na subiektywny wymiar jakości życia, chociaż bezpośrednio nie stanowią o jej wartości.

Osoba niepełnosprawna dokonuje oceny swojego życia w różnych obszarach funkcjonowania, w kontekście posiadanej niepełnej sprawności, własnej jej percepcji, czy też postrzegania innych.

Można zatem przyjąć, że relacja potrzeb i stopnia ich zaspokajania w oparciu o posiadane możliwości własne jak i tkwiące w otoczeniu w istotnej mierze określa poziom poczucia jakości życia osób niepełnosprawnych.

Badania przeprowadzone za pomocą Kwestionariusza Schalocka, Keitha wykazały strukturę jakości życia u osób w badanych grupach z:

  1. upośledzeniem umysłowym,
  2. uszkodzeniami wzroku,
  3. uszkodzeniami słuchu,
  4. uszkodzeniami narządów ruchu.

Najwyżej swoją jakość życia oceniały osoby z uszkodzonym wzrokiem. Zwracały one uwagę na:

  1. potrzebę niezależności,
  2. potrzebę samodzielności w działaniu,
  3. potrzebę decydowania w sprawach o różnym stopniu ważności,
  4. możliwość integracji społecznej /kontakty sąsiedzkie, przyjacielskie, zorganizowane formy spędzania wolnego czasu/.

Interesującym wydaje się fakt, że mały wpływ na poczucie jakości życia ma u nich satysfakcja rodzinna, społeczna czy materialna. Wynikać to może z braku pracy zawodowej, przez co produktywność ma dla nich najmniejsze znaczenie, w odniesieniu do jakości życia.

Młodzież z upośledzeniem umysłowym plasuje się na drugim miejscu pod względem oceny jaskości swojego życia. Najistotniejszymi dla nich okazały się:

  1. poczucie własnej niezależności,
  2. samodzielność decydowania,
  3. samodzielność w działaniu.

Mniejsze znaczenie ma w tej grupie potrzeba przynależności do społeczeństwa, a tym samym jakość kontaktów społecznych i integracja w aspekcie form spędzania czasu. Aspekt produktywności, jak w poprzedniej grupie  odgrywa najmniejszą rolę w kształtowaniu poczucia jakości życia.

Na trzecim miejscu pod względem oceny jakości życia znalazły się osoby z uszkodzonym słuchem. Wyniki uzyskane w tej grupie najbardziej zbliżone były do tych, jakie uzyskały osoby z uszkodzonym narządem wzroku. Na ich ocenę jakości życia miały wpływ:

  1. potrzeba niezależności działania,
  2. potrzeba samostanowienia,
  3. poczucie integracji społecznej,
  4. satysfakcja z obecnej sytuacji,
  5. produktywność.

Młodzież z uszkodzonym narządem ruchu najniżej oceniała jakość swojego życia, zarówno w aspekcie globalnym, jak również w poszczególnych jej wymiarach. Największe znaczenie dla oceny jakości życia tej grupy miały:

  1. potrzeba niezależności,
  2. potrzeba samodzielności decydowania,
  3. potrzeba samodzielności działania.

Znacznie niżej oceniały one swoje zadowolenie z życia oraz poczucie integracji społecznej.

Na uwagę zasługuje fakt, że wyniki uzyskane w badaniu osób z uszkodzonym narządem ruchu odbiegają od dostępnych w literaturze, które zwracają uwagę na wyższą ocenę jakości życia tychże, w odniesieniu do osób z upośledzeniem umysłowym /A. Juros 1997/.

Wyżej opisane wyniki mogą świadczyć o negatywnych procesach, jakie dokonują się w obszarze ich życia psychicznego i społecznego, takie jak:

  1. Niekorzystne cechy obrazu samego siebie,
  2. Niska samoakceptacja,
  3. Podwyższony samokrytycyzm,
  4. Izolowanie się od otoczenia.

Można założyć, że jeśli nie otrzymają one stosownego wsparcia, proces ten będzie się nasilać. Rodzi się też pytanie, czy w pozostałych grupach z czasem pojawią się niekorzystne zmiany mające odzwierciedlenie w ich ocenie jakości życia.

Z powyższych informacji jednoznacznie widać różnice w ocenie poszczególnych wymiarów życia, wynikające z „typu” niepełnosprawności. Jest to bardzo istotny sygnał dla osób pracujących z niepełnosprawnymi. Mając tę wiedzę mogą w sposób bardziej świadomy i celowy kierować procesem rehabilitacji społeczno – zawodowej.

Uzyskane informacje są nie mniej istotne dla wszystkich pełnosprawnych, którzy mając takie osoby w swoim otoczeniu mogą zobaczyć, jak tak naprawdę mało nas od siebie różni. Mamy bowiem podobne pragnienia i potrzeby, których zaspokojenie w istotny sposób wpływa na naszą samoocenę i satysfakcję życiową. Warto o tym pamiętać, warto także wspomóc tych, dla których codzienność jest nie lada wyzwaniem.

About these ads